Giáo dục học sinh sử dụng GenAI có trách nhiệm: Từ nhận thức đến hành động tại Trường THPT An Nghĩa
Trong tiến trình chuyển đổi số ngành Giáo dục, trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là Generative AI (GenAI), đang dần trở thành một công cụ hỗ trợ học tập quen thuộc đối với học sinh. Tuy nhiên, việc sử dụng AI sao cho đúng mục đích, hiệu quả và có trách nhiệm đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở giáo dục phổ thông hiện nay.
Nhận thức rõ điều đó, chiều ngày 17/12/2025, Trường THPT An Nghĩa đã tổ chức chuyên đề “Sử dụng GenAI trong học tập” dành cho học sinh, tại phòng Tin học của nhà trường. Hoạt động nằm trong chuỗi các chương trình tăng cường giáo dục năng lực số, kỹ năng công nghệ và định hướng nghề nghiệp cho học sinh trong bối cảnh giáo dục số.
Trang bị nền tảng nhận thức về GenAI trong học đường
Tại chuyên đề, học sinh được cung cấp những kiến thức cơ bản, khoa học về GenAI, bao gồm khái niệm, nguyên lý hoạt động và phạm vi ứng dụng trong học tập. Thông qua các ví dụ thực tiễn, báo cáo viên đã làm rõ những lợi ích nổi bật của GenAI như: hỗ trợ tìm kiếm và xử lý thông tin, gợi ý ý tưởng học tập, luyện tập kỹ năng viết, ngoại ngữ và nghiên cứu.
Bên cạnh đó, chuyên đề cũng tập trung phân tích các rủi ro khi học sinh sử dụng AI thiếu kiểm soát, như: phụ thuộc công nghệ, sao chép nội dung, vi phạm tính trung thực học tập và suy giảm tư duy độc lập. Qua đó, học sinh được định hướng sử dụng AI với tinh thần “AI hỗ trợ người học, không thay thế người học”.
Xây dựng văn hóa sử dụng AI có trách nhiệm trong nhà trường
Một nội dung có ý nghĩa giáo dục sâu sắc là việc triển khai Bộ quy tắc “3 KHÔNG – 3 CÓ” khi sử dụng AI trong học đường. Bộ quy tắc đóng vai trò như kim chỉ nam, giúp học sinh hình thành thái độ đúng đắn và hành vi sử dụng công nghệ phù hợp với chuẩn mực giáo dục.
Thông qua thảo luận tình huống, học sinh được hướng dẫn:
- Không lạm dụng AI trong kiểm tra, đánh giá;
- Không sao chép máy móc nội dung do AI tạo ra;
- Không phó mặc quá trình học tập cho công nghệ;
đồng thời khuyến khích học sinh có chọn lọc thông tin, có tư duy phản biện và có trách nhiệm với sản phẩm học tập của bản thân.
Phát triển kỹ năng khai thác GenAI phục vụ học tập
Điểm nổi bật của chuyên đề là hình thức học tập trải nghiệm, trong đó học sinh trực tiếp thực hành tương tác với GenAI. Các em được hướng dẫn nhận diện những sai lầm phổ biến khi sử dụng AI và cách phòng tránh trong thực tế học tập.
Đặc biệt, nội dung “Công thức 4 bước đặt prompt hiệu quả” giúp học sinh hiểu rõ vai trò của câu lệnh trong việc khai thác AI. Thông qua việc so sánh prompt hiệu quả và prompt chưa hiệu quả, học sinh từng bước hình thành kỹ năng đặt câu hỏi, yêu cầu rõ ràng, có mục tiêu và kiểm soát được kết quả đầu ra.
Góp phần hình thành năng lực số và định hướng tương lai cho học sinh
Chuyên đề “Sử dụng GenAI trong học tập” không chỉ cung cấp kiến thức, kỹ năng công nghệ mà còn góp phần phát triển năng lực số, một trong những năng lực cốt lõi của công dân trong thời đại chuyển đổi số. Thông qua hoạt động trải nghiệm, học sinh có thêm hiểu biết về các lĩnh vực nghề nghiệp liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo, từ đó định hướng học tập và lựa chọn nghề nghiệp phù hợp trong tương lai.
Việc tổ chức chuyên đề thể hiện sự chủ động, linh hoạt của Trường THPT An Nghĩa trong việc đổi mới hoạt động giáo dục, từng bước đưa công nghệ mới vào nhà trường một cách có kiểm soát, phù hợp với định hướng chung của ngành Giáo dục.
|
Hình 1. Thầy Phạm Hải Dương phát biểu trong chuyên đề |
|
Hình 2. Chuyên đề giúp học sinh nhận diện rõ lợi ích và rủi ro của GenAI trong học đường, từ đó hình thành thái độ sử dụng công nghệ đúng đắn. |
|
Hình 3. Học sinh được trực tiếp trải nghiệm, thực hành đặt prompt và so sánh prompt hiệu quả – chưa hiệu quả khi làm việc với GenAI. |
| |
| |
|
Hình 4. Học sinh được trực tiếp trải nghiệm, thực hành đặt prompt và so sánh prompt hiệu quả – chưa hiệu quả khi làm việc với GenAI. Hình 5. Ảnh tập thể học sinh – giáo viên tham gia |